阿倍仲麻呂は、遣唐使に従う留学生として、唐に渡った日本人です。
唐では朝衡と名を改めて仕え、高い位につきました。
その仲麻呂の帰りの船が、嵐で流れ着いた先は、安南でした。
Abe no Nakamaro was a Japanese who went to Tang China as a student with an embassy.
In China he took the name Chao Heng, served the court, and rose to high office.
When he set out for home, his ship was driven by a storm to Annam.
Abe no Nakamaro là một người Nhật sang nhà Đường làm lưu học sinh, theo một sứ đoàn.
Ở nhà Đường, ông đổi tên là Triều Hành, làm quan và lên đến chức cao.
Khi ông lên đường về nước, con thuyền của ông gặp bão và dạt vào An Nam.
帰国の船に乗る明州で、仲麻呂は唐の人々と別れ、月を見て和歌を詠んだ、と『大日本史』は伝えています。
「春日なる三笠の山に出でし月かも」。
故郷の春日の、三笠の山に出た、あの月だろうか、という歌です。
ところが、海の上で風に遭い、船は安南に流れ着きました。
唐の人々は、仲麻呂は溺れ死んだと思いました。
李白は、仲麻呂を悼む詩「哭晁卿衡」を作っています。
けれども、その知らせは誤りでした。
仲麻呂は生きていて、一緒に帰ろうとした藤原清河とともに、唐に戻りました。
そして日本に帰れないまま、宝亀元年（770年）の正月、唐で亡くなりました。七十歳でした。
At Mingzhou, where he was to board the ship home, Nakamaro parted from the people of Tang, looked at the moon and composed a Japanese poem, the Dai Nihon-shi tells us.
"...the same moon that rose over Mount Mikasa at Kasuga."
Is this the moon that rose over Mount Mikasa at Kasuga, back home? That is the poem.
But at sea the ship met a storm and drifted to Annam.
The people of Tang believed Nakamaro had drowned.
The poet Li Bai wrote a poem mourning him, "Lament for Chao Heng."
But the news was wrong.
Nakamaro was alive, and together with Fujiwara no Kiyokawa, who had tried to sail home with him, he went back to Tang.
He never returned to Japan, and died in Tang in the first month of 770, the first year of Hoki. He was seventy.
Tại Minh Châu, nơi ông sẽ lên thuyền về nước, Nakamaro chia tay người nhà Đường, ngắm trăng và làm một bài thơ waka, sách Đại Nhật Bản sử kể lại như vậy.
«…vầng trăng đã mọc trên núi Mikasa ở Kasuga.»
Phải chăng đây là vầng trăng đã mọc trên núi Mikasa ở Kasuga, nơi quê nhà? Đó là bài thơ.
Nhưng trên biển, thuyền gặp gió bão và dạt vào An Nam.
Người nhà Đường tưởng rằng Nakamaro đã chết đuối.
Nhà thơ Lý Bạch đã làm bài thơ khóc thương ông, «Khốc Triều khanh Hành».
Nhưng tin ấy là sai.
Nakamaro vẫn còn sống, và cùng với Fujiwara no Kiyokawa, người đã cùng ông định về nước, ông trở lại nhà Đường.
Ông không bao giờ về được Nhật Bản, và mất tại nhà Đường vào tháng Giêng năm 770, năm Hōki thứ nhất, hưởng thọ bảy mươi tuổi.
この話のもとになった記録の言葉です。ページは、その本に刷られたものです。
国民文庫刊行会『国訳漢文大成』続第8巻 第1輯（李太白詩集、昭和15年）
靈龜二年、選ばれて遣唐留學生となる。時に年十六。
姓名を易へて朝衡といふ。玄宗、左補闕を授け、儀王の友とし、秘書校書に遷る。後、秘書監に至り、衞尉卿を兼ぬ。
海上、風に遭うて、安南に漂泊するや／寶龜元年正月、唐に卒す、年七十。
唐人、以て仲麻呂溺死したりと爲す。翰林供奉李白、詩を作つて之を哭して曰く、云云。
唐人、以て仲麻呂溺死したりと爲す。／仲麻呂、清河と共に復た唐に至る。
明州に至り、唐人と別るるや、仲麻呂、月を望んで、悵然、和歌を詠ず。／春日なる三笠の山に出でし月かも
PDF の後半 2 ページはガイド用です。読み上げる台本、語り方のコツ、事柄ごとに「どこまで言い切ってよいか」、記録の言葉と原本の切り出しが載っています。お客様用の面の裏に来ないよう、両面印刷で組んであります。