ここ長崎の出島に、オランダの商館がありました。
日本が交易の相手を限っていたあいだ、交易を許された西洋の国は、オランダだけでした。
西洋の学問も、オランダを通して日本に入ってきます。
Here on Dejima in Nagasaki stood the Dutch trading post.
While Japan kept its trading partners few, the Netherlands was the only Western country allowed to trade.
Western learning, too, came into Japan through the Dutch.
Hier op Dejima in Nagasaki stond de Nederlandse handelspost.
Zolang Japan zijn handelspartners beperkte, was Nederland het enige westerse land dat handel mocht drijven.
Ook westerse kennis kwam via de Nederlanders Japan binnen.
オランダの商館が平戸からこの出島に移されたのは、1641年です。
その二年前の1639年に、ポルトガル人は日本から追い出されていました。
歴史家の村上直次郎は、『日蘭三百年の親交』という本にこう書いています。
「寛永の鎖國後、二百餘年間」、外国との関係はほとんど絶えていた。
そのあいだ、日本を西洋の文明に触れさせたのは「一にオランダの力なり」、ひとえにオランダの力だった、と。
西洋の学問は、オランダの本を通して学ばれました。
前野良沢と杉田玄白たちは、持っていたオランダの解剖書の図を、実際に見たものと照らし合わせました。
そして図の正確さに感じ入り、その本を訳すことを思い立ちます。
こうしてできたのが、『解体新書』です。安永三年(1774年)に出版されました。
村上直次郎は、こう続けます。
「解體新書世にあらはるゝに及び、世人始めて西洋醫術の進步を認め」。
『解体新書』が世に出て、人々は初めて西洋の医術の進歩を知った、と。
幕府の天文方も、オランダの本で暦学と天文学を学んでいます。
The Dutch trading post was moved from Hirado to this island of Dejima in 1641.
Two years earlier, in 1639, the Portuguese had been driven out of Japan.
The historian Murakami Naojirou wrote in his book Three Hundred Years of Friendship between Japan and the Netherlands:
"For more than two hundred years after the closing of the country in the Kan'ei era," Japan's ties with foreign lands were almost cut off.
In those years, what let Japan touch Western civilisation was "the Dutch, and the Dutch alone."
Western learning was studied through Dutch books.
Maeno Ryoutaku, Sugita Genpaku and others compared the illustrations in a Dutch anatomy book they owned with what they actually saw.
Struck by how accurate the illustrations were, they resolved to translate the book.
The result was the Kaitai Shinsho, the New Book of Anatomy. It was published in 1774, the third year of An'ei.
Murakami goes on:
"When the Kaitai Shinsho appeared, people for the first time recognised the progress of Western medicine."
With it, he says, the Japanese first learned how far Western medicine had advanced.
The shogunate's astronomers, too, studied calendar-making and astronomy from Dutch books.
De Nederlandse handelspost werd in 1641 van Hirado naar dit eiland Dejima verplaatst.
Twee jaar eerder, in 1639, waren de Portugezen uit Japan verdreven.
De historicus Murakami Naojirō schreef in zijn boek Driehonderd jaar vriendschap tussen Japan en Nederland:
"Meer dan tweehonderd jaar na de sluiting van het land in de Kan'ei-tijd" waren de banden met het buitenland bijna verbroken.
In die jaren was het "alleen dankzij de Nederlanders" dat Japan in aanraking kwam met de westerse beschaving.
Westerse kennis werd bestudeerd via Nederlandse boeken.
Maeno Ryōtaku, Sugita Genpaku en anderen vergeleken de afbeeldingen in een Nederlands anatomieboek dat zij bezaten met wat zij zelf zagen.
Getroffen door de nauwkeurigheid van de afbeeldingen besloten zij het boek te vertalen.
Zo ontstond de Kaitai Shinsho, het Nieuwe Boek der Anatomie. Het verscheen in 1774, het 3e jaar van An'ei.
Murakami schrijft verder:
"Toen de Kaitai Shinsho verscheen, erkenden de mensen voor het eerst de vooruitgang van de westerse geneeskunde."
Daarmee, zegt hij, zagen de Japanners voor het eerst hoe ver de westerse geneeskunde was gevorderd.
Ook de astronomen van het shogunaat bestudeerden kalenderkunde en sterrenkunde uit Nederlandse boeken.
この話のもとになった記録の言葉です。ページは、その本に刷られたものです。
幸田成友『日欧通交史』(岩波書店、1942年)
蘭人の貿易獨占とは一六三九年の葡人放逐を、言葉を變へて言ひ現はしたに過ぎぬ。
蘭人は長崎の出島に移轉を命ぜられた。/蘭人の移住は一六四一年であり
村上直次郎『日蘭三百年の親交』(冨山房、大正4年)
良澤·玄白等の所持したるオランダ解剖書の圖と對照して、其の正確なるに感ぜり。因て同書の翻譯を思立ち
解體新書世にあらはるゝに及び、世人始めて西洋醫術の進步を認め、蘭學に志すもの
我が國をして西洋文明の一端に觸れしめ/一にオランダの力なり。
寛永の鎖國後、二百餘年間、外國關係
PDF の後半 2 ページはガイド用です。読み上げる台本、語り方のコツ、事柄ごとに「どこまで言い切ってよいか」、記録の言葉と原本の切り出しが載っています。お客様用の面の裏に来ないよう、両面印刷で組んであります。